Waarom fluit de één op weg naar zijn werk, terwijl de ander met tegenzin de deur uitgaat? Het antwoord zit 'm in je bedrijfscultuur. Ontdek wat cultuur precies inhoudt, welke typen er bestaan en hoe je die van jouw organisatie beschrijft, meet en verandert!
Bedrijfscultuur, wat is dat eigenlijk precies? Simpel gezegd: de ongeschreven afspraken over hoe mensen bij jou werken en met elkaar omgaan. Je herkent het aan hoe collega's onderling praten, hoe beslissingen tot stand komen, wat er gebeurt na een foutje en hoe uitbundig een succesje gevierd wordt. Al die gewoontes samen vormen de waarden en normen van je organisatie. Sommigen noemen het ook wel je organisatiecultuur.
Een deel daarvan zie je meteen. De inrichting van het kantoor, de kledingstijl, hoe mensen elkaar begroeten. Maar het overgrote deel speelt zich onder de oppervlakte af: de overtuigingen die écht bepalen wat mensen belangrijk vinden. Weegt resultaat zwaarder dan samenwerking bij jullie? Vaak kom je daar pas achter als je goed doorvraagt.
Cultuur voel je vooral. Op je eerste werkdag, in een vergadering of tijdens de vrijdagmiddagborrel. Het is die sfeer die bepaalt of mensen zich thuis voelen en met plezier aan de slag gaan. 😊
Meer werkplezier levert je productieve, creatieve én betrokken medewerkers op die minder vaak ziek zijn, langer in dienst blijven en jouw bedrijf aanraden aan hun netwerk. Hoe je dat voor elkaar krijgt? Wij geven je alle tips die je nodig hebt!
Alles over werkplezier
Hier is het ding: een bedrijfscultuur ontstaat altijd, of je er nu actief mee bezig bent of niet. Meestal begint het bij de oprichters. Hun manier van werken wordt vanzelf de norm. Vervolgens groeit de cultuur mee met wie je aanneemt en welk gedrag je beloont.
Leiderschap speelt daarin de hoofdrol. Wat managers dóén, weegt zwaarder dan wat er in een beleidsdocument staat. Beloon je samenwerking, dan krijg je samenwerking terug. Stuur je alleen op cijfers, dan groeit er vanzelf een resultaatgerichte cultuur. Logisch eigenlijk, als je het zo bekijkt.
Elke organisatie heeft dus een cultuur. Wat managers doen, telt zwaarder dan wat er op papier staat. Geef je er aandacht aan, dan bouw je aan een cultuur die voor je werkt in plaats van tegen je.
Een sterke bedrijfscultuur is geen soft extraatje, het levert harde resultaten op. Medewerkers die zich thuis voelen presteren beter en blijven langer. Een vage of onduidelijke cultuur zorgt juist voor wrijving, verloop en verzuim.
Behoud van personeel. Mensen blijven als ze zich verbonden voelen met de organisatie
Hogere productiviteit. Duidelijke waarden geven richting en motivatie
Minder verzuim. Waar medewerkers werkplezier ervaren, vallen ze minder vaak uit
Sterkere employer branding. Een herkenbare cultuur trekt kandidaten aan die bij je passen
Cultuur is daarmee misschien wel een van je krachtigste middelen om talent aan te trekken én vast te houden. Zeker op een krappe arbeidsmarkt maakt dat het verschil. 💪
Welk type cultuur past het beste bij jouw organisatie? Het bekende model van Cameron en Quinn onderscheidt vier hoofdtypen. De meeste bedrijven zijn een mix, met één type dat de overhand heeft. Bekijk de tabel en zie welk type bij jou aansluit.
Cultuurtype |
Waar het om draait |
Herken je aan |
| Familiecultuur | Samenwerking en betrokkenheid | Hechte teams, persoonlijke aandacht, ruimte om te groeien |
| Adhocratiecultuur | Innovatie en flexibiliteit | Veel ruimte voor ideeën, ondernemend, snel schakelen |
| Marktcultuur | Resultaat en prestatie | Duidelijke doelen, focus op output en concurrentie |
| Hiërarchiecultuur | Structuur en zekerheid | Vaste processen, heldere afspraken, voorspelbaarheid |
Dan is er nog de open bedrijfscultuur, een term die vast weleens voorbij is gekomen. Dat is geen vijfde type, maar een kenmerk dat dwars door de vier heen loopt. Denk aan transparante communicatie, ruimte voor eerlijke feedback en lage drempels tussen medewerkers en leiding.
Kernwaarden zijn het fundament onder je bedrijfscultuur. Ze vertellen in het kort waar je organisatie voor staat. Goede kernwaarden zijn concreet, herkenbaar en vooral zichtbaar in het dagelijkse gedrag. Dus geen lijstje aan de muur, maar iets wat je elke dag terugziet.
Denk bij kernwaarden bijvoorbeeld aan:
Klantgerichtheid
Betrouwbaarheid
Samenwerking
Ondernemerschap
Plezier
Duurzaamheid
Kwaliteit
Onze gouden regel: kies liever een handvol waarden die écht kloppen dan tien die vooral mooi klinken. Toets elke waarde aan de praktijk. Zie je hem terug in het dagelijkse gedrag van je mensen? Dan leeft je kernwaarde. 💪
Meet en vergroot de medewerkersbetrokkenheid door in te zetten op werkplezier! Hoe scoort jouw organisatie? Doe de Werkplezier Scan, krijg inzicht en ga gericht aan de slag!
Aan de slag met je cultuur? Begin bij het beschrijven en meten. Het beschrijven start met goed observeren. Hoe gaan mensen met elkaar om? Welke verhalen doen de ronde op de gang? Waar zijn ze trots op? Vertaal die observaties naar woorden en leg de link met je kernwaarden.
Daarnaast meet je je organisatiecultuur, zodat je stuurt op feiten en niet op onderbuikgevoel.
Een medewerkersonderzoek of cultuurscan
De eNPS, oftewel de mate waarin medewerkers je aanbevelen als werkgever
Exitgesprekken, want daar hoor je waarom mensen écht vertrekken
Een-op-eengesprekken, die leveren vaak de meeste inzichten op
Meet je dit periodiek? Dan zie je zwart op wit of je aanpassingen ook echt werken. 📊
Een bedrijfscultuur veranderen kost tijd, maar het lukt zeker, mits je het slim aanpakt. Eén memo of een gelikte nieuwe slogan brengt je er in elk geval niet. Cultuur verander je via gedrag, dag in dag uit. Klaar voor de start? Zo pak je het aan.
Breng je huidige cultuur in kaart. Waar sta je nu en wat wil je koesteren?
Bepaal de gewenste cultuur en de bijbehorende kernwaarden. Maak ze concreet
Zet leiderschap voorop. Verandering begint bij het voorbeeldgedrag van het management
Beloon het juiste gedrag. Wat je waardeert, groeit. Een complimentencultuur doet wonderen
Meet en stuur bij. Houd vol en vier elk klein succes
Nog een gouden tip: werkplezier is de beste graadmeter van je cultuur. Zit dat goed, dan volgt de rest vanzelf.
Een gezonde cultuur betaalt zich uiteindelijk terug in betrokken medewerkers en helpt je bovendien om personeelsverloop terug te dringen. Wil je hier gericht mee aan de slag, maar ontbreekt het je aan tijd of mankracht? Wij denken graag met je mee. 💪
In een open bedrijfscultuur is er ruimte voor transparante communicatie en eerlijke feedback. De drempels tussen medewerkers en leidinggevenden zijn laag en mensen durven zich uit te spreken. Dat zorgt voor vertrouwen en betere samenwerking. Meer over de verschillende typen lees je hierboven bij soorten bedrijfscultuur.
Bedrijfscultuur veranderen kost al gauw maanden tot jaren, afhankelijk van de grootte van je organisatie en de omvang van de verandering. Cultuur zit in gedrag en gewoontes, en die veranderen nu eenmaal geleidelijk. Kleine, consistente stappen werken beter dan één grote ingreep.
Iedereen draagt eraan bij, maar leiderschap geeft de doorslag. Het gedrag van managers en directie bepaalt de norm. HR speelt vooral een ondersteunende rol door cultuur meetbaar te maken en het juiste gedrag te stimuleren. En daarmee, uiteindelijk, het werkplezier.
