Zo schrijf je vacatures inclusief en effectief

Door: Isabel de Boer | Expert vacatures

Als je een vacature opstelt, zie je vaak onbewust één bepaald type kandidaat voor je. Misschien lijkend op de collega’s die er nu werken of lijkend op jezelf. Deze onbewuste aanname zie je direct terug in de tekst.

Diversiteit-proof schrijven betekent dat je kandidaten aanspreekt op hun intrinsieke motivatie en concrete competenties. Ongeacht geslacht, leeftijd, herkomst, overtuiging of afstand tot de arbeidsmarkt.

Onbewuste vooroordelen

Isabel: ‘’Onthoud dat er een verschil is tussen wat er nodig is om de functie goed uit te voeren en welk stereotype beeld je van de functie hebt.’’

Wat we vaak zien: 

• Subjectieve rollenpatronen: Vooroordelen sijpelen ongemerkt tussen de regels door. Fysieke of logistieke rollen worden vaak onbewust naar mannen toe geschreven, terwijl administratieve en sociale functies eerder vrouwen aanspreken. 

• Jargon en clichés: Termen als spin in het web of commerciële tijger zeggen inhoudelijk niets. Sterker nog: onderzoek toont aan dat vrouwen gemiddeld pas solliciteren als ze aan 100% van de eisen voldoen, terwijl mannen sneller de gok wagen. Een lange lijst met vage soft skills werkt daardoor direct afschrikkend.

De tips van Isabel!

• Focus op de harde kern: Beperk de eisen tot wat nodig is om de rol uit te voeren.

• Schrijf met concrete acties: Schrijf niet dat iemand 'fysiek sterk' moet zijn, maar benoem de daadwerkelijke taak (bijv. "in staat om dozen tot 20 kg te tillen").

• Maak sfeer en voorwaarden tastbaar: Benoem wat een 'gezellig team' precies inhoudt (zoals samen lunchen of een wekelijkse borrel). Bied daarnaast inclusieve arbeidsvoorwaarden aan, zoals flexibele werktijden of het inruilen van feestdagen. Dit sluit direct aan op wat talent zoekt: uit ons Tempo-Team Werkplezierrapport blijkt dat 75% van de werknemers een gezonde werk-privébalans noemt als belangrijkste drijfveer voor werkplezier.

Voorbeeld hoe je een vaak voorkomende zin in vacatures diversiteit-proof maakt 

• Van: "Als administratieve duizendpoot fungeer je als een spin in het web voor onze collega’s, jij bent van alle markten thuis!"

• Naar: "Als administratief medewerker bij Bedrijf X houd je je bezig met plannen, klantcontact en het verwerken van aanvragen in onze systemen, waarmee je collega’s direct ondersteunt."

Snelle check voor publicatie

Omdat vooroordelen vrijwel altijd onbewust in een tekst sluipen, is een neutrale blik cruciaal. Gebruik AI-tools voor een snelle scan voordat je vacature live gaat. Vraag de AI-tool specifiek om de tekst te controleren op diversiteit, genderneutraliteit en verborgen vooroordelen. Deze inzichten helpen je om van een stereotype wenslijst een open én effectieve uitnodiging te maken.