Burn-out of overspannen: de verschillen en hoe te herkennen

Stress! Iedereen heeft er wel eens mee te maken. Meestal zorgt het voor extra focus en energie, dat is lekker. Totdat de stress te veel wordt. We hoeven jou vast niet te vertellen dat alles waar ‘te’ voor staat, niet goed is. TE veel stress zorgt voor vermoeidheid, overspanning of zelfs een burn-out. En daar worden we natuurlijk niet blij van! Daarom is het belangrijk om de tekenen van TE veel stress snel te herkennen bij je medewerkers. Zo blijft iedereen (hopelijk) met veel plezier naar werk komen. En dat is waar het allemaal om draait, toch?

Wat is overspanning?

Overspannen zijn houdt in dat een medewerker voor langere tijd onder druk staat. De emmer loopt dan uiteindelijk over. De chronische stress leidt bij je medewerker tot lichamelijke klachten zoals vermoeidheid en psychische klachten zoals piekeren. Je collega heeft het gevoel dat alles teveel is en het werk niet meer aankan.  

Overspanning ontstaat vaak door een periode met erg veel stress en (werk)druk. Dit kan op werk zijn, thuis of door een combinatie van deze twee. Je medewerker is bijvoorbeeld net gestart binnen het bedrijf, of in een andere functie waarin meer van hem of haar gevraagd wordt dan voorheen. Of er verandert thuis een hoop, doordat een familielid overlijdt of een echtscheiding gaande is. De stress bouwt zich op totdat jouw medewerker zich niet meer kan concentreren. En functioneren. Alarm! Overspanning ligt op de loer. 

Wat is het verschil tussen een burn-out en overspannen zijn?

Een burn-out en overspanning lijken veel op elkaar: door stress raakt een werknemer over zijn toeren. Het verschil tussen een burn-out en overspannen zijn zit ‘m in de opbouw- en herstelfase. Bij overspanning is de stress in een korte tijd opgebouwd en herstellen mensen ook sneller. Bij een burn-out staat een werknemer al langere tijd onder druk en duurt het herstel langer. Meestal zo’n acht maanden.  

Zie het als een soort ladder van stress: de meeste mensen ervaren eerst vermoeidheid, als de stress aanhoudt zet dit door in een overbelast gevoel, dat zich omzet in stressklachten die uiteindelijk leiden tot overspanning. En als overspanning te lang aanhoudt, wordt het een burn-out.  

De symptomen en klachten van een overspannen werknemer

Werkstress is geen pretje en valt goed te herkennen bij je werknemers… als je weet waar je op moet letten natuurlijk! Hoe? Door veel met ze te praten! Het staat bij je medewerkers namelijk niet op hun voorhoofd geschreven hoe ze zich voelen. Lukt het niet om altijd even betrokken te zijn? Bijvoorbeeld omdat je als werkgever vaker niet dan wel op de werkvloer bent? Zorg dan dat een van je managers of teamleiders dat wel is. Samen ben je zo alsnog lekker betrokken bij je medewerkers.

Okay, hop! Door naar de kenmerken. Trek bij de volgende signalen aan de bel:

  • Je werknemer is lichtgeraakt. Bij het verdelen van kleine taken kan een overspannen persoon al knorrig of beledigd overkomen. 
  • Je werknemer heeft wisselende stemmingen en uitbarstingen. ‘Nu even niet, kunnen jullie nou helemaal niks alleen?!’ Oei, felle reacties zijn een duidelijk signaal van stress. 
  • Je werknemer is zelfs na een vakantie nog gestresst. Vakanties zijn er om met een zonnebrilletje op te ontspannen. En met een uitgeruste en ontspannen houding terug te komen op werk. Niet het geval? Vraag door hoe dat komt.
  • Je werknemer krijgt weinig slaap en rust. Deze is lastig te herkennen maar oh zo belangrijk! Wallen onder de ogen en veel gapen zijn duidelijke signalen.
  • Je werknemer wordt steeds vergeetachtiger. Had deze collega altijd alles tot in de puntjes gepland, maar vergeet ‘ie opeens afspraken? Trek meteen aan de bel.
  • Je werknemer kan zich steeds slechter concentreren. Als je overspannen bent, zit je hoofd bij de stress en niet bij je werk. 
  • Lees ook: dit zijn de klachten en symptomen van een burn-out.

Overspannen en ziekmelden op werk

Een werknemer met stressklachten mag zich gewoon ziekmelden. Deze reden hoeft hij of zij daarbij trouwens niet te zeggen. Als werkgever mag je wel vragen hoe lang hij of zij afwezig denkt te zijn en of je medewerker ook echt thuis zit (en niet toevallig stiekem op de Bahama’s). Daarna is het de taak aan de bedrijfsarts om in vertrouwen te onderzoeken of je medewerker écht overspannen is, of dat er misschien iets anders aan de hand is. 

Overspannen: behandeling en herstel

We zeiden het al: een overspannen medewerker herstelt gelukkig een stuk sneller in vergelijking met het herstel van een burn-out. Toch nog positief nieuws, yes! Het herstel van overspanning bestaat uit ongeveer drie fases, waar je als werkgever goed bij kan helpen. Ook als je de diagnose niet weet (want je mag er niet naar vragen als werkgever), maak je deel uit van het herstel van je medewerker. Helemaal als het probleem werkgerelateerd is.

Fase 1: bewustwording en accepteren

Praat met je medewerker. Alleen benoemen dat iemand er niet alleen voor staat kan al een hoop doen. Waar heeft hij of zij behoefte aan: (tijdelijk) stoppen met werken of een paar uur in de week blijven werken? Welke taken kunnen er overgedragen worden en met welke activiteiten wil de collega doorgaan? Samen komen jullie er vast uit.

Fase 2: wat zijn de problemen en oplossingen?

Een medewerker is overspannen door spanning en stress: wat is de oorzaak van die stress? Leg samen de vinger op de zere plek. En dat niet alleen, zoek naar oplossingen! Hoe kan deze spanning worden verminderd of opgelost? Gelukt? Lekker! Door naar de laatste fase. 

Fase 3: de uitvoering

Je medewerker is zich bewust van het probleem, check. De ideeën en plannen zijn bedacht, check. Dan is het tijd om de oplossingen door te voeren! Het werkt altijd om je medewerker te laten weten dat je achter hem of haar staat, in hem of haar gelooft. Geef complimenten. Jij en andere collega’s zijn in deze fase een grote steun. Dus pak die kans! 

Tijdelijke vervanging via Tempo-Team

Een medewerker die overspannen is? The show must go on en daar helpen we je graag bij! 

Bij Tempo-Team staan we altijd voor een klaar. Laat het ons weten en je vervanging komt met piepende banden aanscheuren! Zo blijft je bedrijf lekker doordraaien. Yes! 

>> Tempo-Team to the rescue! Vervanging is onderweg!

Lees ook: